.

     " " (MP3, 3Mb)
        .
         " "

 

 

 


 

ѳ

3.

. ֳ 8 1937 : ... , , . . , . . ( , . ..) -, , -, ⸢ . 糳 , , -.

, . , , . ֳ 24 1938 : , ( . ..). , , , , . , . (. ..) , . ( ) ֳ: ... , , , . , .

He ֳ . . , . ³ 糢 , . , . . , , , , . , , . 糢, ... . 12 1938 ³ , , 25 . ³. . , . 14 , , , (. . , . ..) , , . . ³ , , , ... .

, . , , . . , . , , , ... , , ³ 10 . 9 , , . , 1314 , . 16 (Corpus Christi). . , 23 . ѳ , . : . , , . , (. ..) . ... , ... . . , . . , , , . . . Ⳣ , Ⳣ , , . . ... , , ... () . .

() , , ³ . . ѳ: 8- 1938 . ... : , , , ѳ . , ... , , , , . . , , Ⳣ: ... ... , ? , ... , ... , , , (, , ) : , . ! , , . ? ... : Co mogliśmy, to robiliśmy, ażeby wrócić ojców. Nic ne pomogło. Sam nuncjusz wyrzekł się naszej obrony ( , , . ͳ . Ⳣ )... , ... , 24 , (), ... . ³. ³ . . 18 , . ѳ - . , . . . . , , (³). , , a : , . . . . , ѳ ... ( ) : , , , . . , , , ...

9. VII. ... (ѳ) ݢ... ѳ , . . Dzień dobry i dowidzenia! Za parę godzin muszę już nie być w Drui. Dlatego śpieszę ( ! . . ..) ѳ. ﳢ , : Jak Boga kocham, księże, wierzę teraz, że w Rosji męczą księży ( , , , . ..). . ...

9- ... . . , ³ . . Ⳣ . , , . , , ᳢ . , 㳳 ³...

, ... . , . ѳ . . , . , , , . ³ , .

. . ³ . .

ѳ. , ³, , , 13 . , . Ⳣ , : , . ⸢ .

, ѳ, 1939 . oe . , , .

ѳ ( ) ֳ () 㳳, .

, ѳ Ⳣ 5 1938 . , ֳ. 613 , : 1) , -; 2) . ѳ ᳢ : , 8- . , .

. Ilustrowany Kurier Codzienny ( ) Głos Narodowy ( ). , Oriens. Monachomachia w Drui ( )[48]. , 20 , , . : I : , , , , , , , , ࢻ. , Ⳣ ; a , .

, ﳢ , Przegląd Wileński (³ ). , , . 6 1938 . ( . ) Pokłosie nagonki na Marianów w Drui ( )[49]. , : - Z ziemi włoskiej do Polski ( : . ..). ... , , ... , , , [50]. 1938 , ... , , - , . , , , , , : Zwyciężyłem Moskali! ( 븢). Toe, ... , ... , : ... , ³ , ... , , ³... ... , (. . . . ..): , 딻.

̳ , ³ 1938 . , 糢 . , . , , . ϳ 糳 - . . . 1939 , , . , , ³ . , : 1 - , .

ֳ ѳ : - , , , , , ? , ֳ ࢻ. : , . , , , ; . , , , ; . ³ , , , ; . , . . , ; ֳ , ⳳ, , , , [51].

, ѳ 1972 , . . ѳ 27 1954 : ֳ , ? ѳ 29 : . , . (, ֳ, ., ) , , . , . , . . 1939 . , , , ...

, , 1924 . ³ , . , . , (), 峔 (). 1927 ( . ). . . , . , , , . 1928 1938 . . -, , 1935 , , ...

. , ֳ . 8 1938 : (ֳ. ..) ³, , . , 糢 , , , , . , , - . , ³ , 15 1938 : , . . ֳ . ᳢ , . . , . . , (. ..), . , ! !

, . ֳ. , 9 1938 , ֳ . , , . ࢔ (Quandam Informationes de Domo Druiensi Congr. CC. RR. Marianorum). . ֳ : , . , . , , , ⸢ 1917 , , , , .

() ... - , ; , .

. ֳ , : , (. ..). . , , . ˳ () , 1000, , , 10. 1500 , 20. 1500 , 4 , .

, 1924 , ( . ..), , , , , , , , ( . ..).

, . , , , , . , [52]. , . 1974 50 . , , , ó糳 . (Na jubileusz powstania Gimnazjum im. s.[ ! A. .] Stefana Batorego w Drui), y :


ó, ,
, ,
.[53]

, .

ֳ: ? , . , , . , , ... () ( . ..). () , 17 11 , , .

, , . , , , . 180 (. ..)... . , ( . ..). , , , , . ࢻ[54].

, ֳ, . , , , , . Toe : ( . ..), , , , , [55].

³, ֳ , , . , . , , . , , , . ֳ : [ ]. , , , , , , [56].

, 1938 . , coup de grâce , . .

, , . , 1 1939 , - . . . , , .

Notes

[48] J. Urban. Monachomachia w Drui, Oriens, Rok 6, No. 4, 1938, Warszawa, s. 118120.

[49] P. Kontryba. Pokłosie nagonki na Marianów w Drui, Przegląd Wileński, No. 45, Wilno, 1938, s. 56.

[50] ø, Kennst du das Land, wo die Zitronen blühen i , .

[51] ѳ . ֳ, . 22. . ˸.

[52] In paroecia Druiensi non parvus numerus confraternitatum et associationum religiosarum adest, quas patres assiduae dirigebant. In omnibus congressibus ac sessionibus istarum associationum solum lingua polona adhibebatur. Pater Josephus Daszuta qui paroeciam administrabat, multum in librorum ac ephemeridum diffusione occupatus erat. Varii generis ephemeridum ac libellorum catholicorum in lingua polona ad 1000, quorum alia hebdomadaria alia autem mensilia, pervenit, in lingua alborussa autem 10 exemplarii periodici catholici, qui bis per mensem apparet ultimo anno non excedit. Manualia devotionum solum his ultimis annis in lingua polona plus quam 1500 diffusa sunt, alborussa autem circiter 20. In bibliotheca paroeciali in qua circiter 1000 libri adsunt solum 4 sunt in lingua alborussa, alii vero in lingua polona.
Praeter laborem mere ecclesiasticum ac religiosum patres anno 1924 gimnasium polonum instituerunt, in quo solum lingua polona adhibebatur, magistri poloni omnes uno patre excepto, qui varias obiectiones contra nostros patres prae oculis habendo, spiritum polonum in gymnasio magis excitare nitebantur, quam aliis gymnasiis fieri solebant.
Druiae adsunt variae associationes ac circuli poloni mere sociales, quae varias solemnitates nationales sat saepe instituunt. In omnibus istis solemnitatibus in quantum sacerdotibus id licitum esset, patres invitati semper participabant et saepe ipsi fuerunt organisatores. E contra nullos circulos alborussos tempore suae Druiae commorationis instituerunt.

[53] Ucząc o Piaśce Kolodzieju
Historyk mówiąc o przeszłości
Uczył nas oprócz Polski dziejów
i wielkiej k Ojczyźnie też miłości.
, ղV . . ˸.

[54] In sua vita interna ac in relationibus inter se sodales Domus Druiensis permiscue tam lingua alborussa quam polona utebantur. Non omnes enim sodales sunt Alborussi, sed Poloni ac Lithuani etiam etsi in minori numero adsunt. Patres variis operibus occupati ac clerici... nunquam tempus habuerunt litteras alborussas addiscere. A quinque autem annos superior domus Polonus est, inter 17 discipulos iuvenatus 11 Poloni erant et tota domus magis polona quam alborussa lingua utebatur.
Omnes patres domus Druiensis potius in spiritu polono quam alborusso educati erant, ideo faciliter lingua polona et ipsi utuntur. Suam nationalitatem alborussam profitentes non aliquam finem nationalem prosequuntur sed utuntur lingua alborussa eo fine, ut melius ab hominibus intelligantur.
Praescripta Constitutionum nr. 180... patres semper prae oculis habendo nulli actioni politicae et nationali se miscebant. Inde non raro ex parte alborussorum litteratorum de eo reprehendebantur, quod sua activitate nationalitatem alborussam veluti opprimerent eiusque evolutionem diminuerent.
Prior enim activitas iuventutis alborussicae, a patribus non sustentata paulatim veluti evanuit, nullique ludi scenici vel chori alborussi in paroecia Druiensi a tempore adventus Congr. CC. RR. Marianorum habebatur.

[55] J. Urban. Op. cit., s. 120. . 48. a . , . ³ , 1925 ﳢ .

[56] In Polonia enim omnis catholicus iam ipso facto Polonus esse debet [opinio ipsius voievodae Vilnensis coram inferius subscriptio aliquoties repetita]. Si ergo aliquis, praesertim catholicus vel eo maius sacerdos et adhuc religiosus se Alborussem esse profitetur, eo ipso politicus, separatista et bolshevicus est.