Галоўная > Мінэя - Лістапад > 12 лістапада - Сьвятога сьвятамучаніка Язафата, архібіскупа Полацкага

12 лістапада - Сьвятога сьвятамучаніка Язафата, архібіскупа Полацкага


27 кастрычніка 2009.

Вячэрня

Ютрань - Літургія

На „Госпадзе, Цябе клічу...“:

(Тон 1). Тваю сьвятарскую вопратку ты, Язафаце ўсяхвальны, абмыў мучаніцкай крывёю і ўвайшоў у сьвятое сьвятых да Госпада, каб атрымаць узнагароду за подьзвігі твае – нятленны вянец, вечную радасьць і райскае жыцьцё. Малі цяпер Госпада дараваць еднасьць Царкве і супакой, і душам нашым веліч зьмілаваньня.

Як боскі сьвятаначальнік, ты перш прыносіў Богу чыстую ахвяру, а ў канцы, як сапраўдны сьвятамучанік, ты, пачэсны дабравесьніку Божы, прынёс самога сябе Хрысту, як прыемнае цэлапаленьне, асьвячанае тваёй крывёю. Малі Яго цяпер дараваць еднасьць Царкве і супакой, і душам нашым веліч зьмілаваньня.

Сьвятарскім словам ты стараўся прывесьці ўсіх да еднасьці і ўмацаваць сэрцы тых, што хісталіся. Аддаўшы жыцьцё сваё за зьяднаньне ўсіх, ты, сьвятамучаніку Язафаце, як сьведка Гасподні, пераставіўся да вечнага жыцьця. Малі сёньня Госпада дараваць еднасьць Царкве і супакой, і душам нашым веліч зьмілаваньня.

Ойча сьвяты Язафаце! Абмыўшы вопратку крывёю цела твайго, ты атрымаў ад Хрыста падвойны вянок і прабываеш у радасьці разам з анёламі ў небе перад пасадам Сьвятой Тройцы. Малі Яе цяпер дараваць еднасьць Царкве і супакой, і душам нашым веліч зьмілаваньня.

Сьвятамучаніку Язафаце! Ты шчыра жадаў дабрадзейнага жыцьця і стараўся насьледаваць Хрыста ўсемагутнага. Праведнымі словамі і Божай ласкаю ты накіроўваў людзей да еднасьці і асягнуў славу вечную, абмыўшыся мучаніцкай крывёю. Малі сёньня Госпада дараваць еднасьць Царкве і супакой, і душам нашым веліч зьмілаваньня.

Як сьвятамучанік і добры пастыр, ты навучаў усіх беззаганна тайнаў Хрыстовых і ўвайшоў духоўна ў вечнае зьзяньне невыказнай сьветласьці, дзе атрымаў падвойны вянок вышэйшае славы. Малі сёньня Госпада дараваць еднасьць Царкве і супакой, і душам нашым веліч зьмілаваньня.

Слава...

(Тон 6). Сьвятамучаніку Язафаце, ты, як сапраўдны сьвятар, да канца жыцьця адпраўляў невыказныя тайны Хрыстовыя. Уканцы ты прынёс сябе Богу, як ахвяру прыемную і духмяную. Цяпер, маючы давер у Яго, маліся няспынна за тых, што спраўляюць пачэсную памяць тваю і шануюць цябе, каб выбавіцца пастве тваёй і ўсяму сьвету ад усякіх бедаў і цяжкасьцяў.

Цяпер...

(Дагматык, тон 6). Хто Цябе не назаве шчасьліваю, Найсьвятая Дзева, хто ня будзе славіць, Чыстая, мацярынства Тваё? Адзінародны Сын, што спрадвеку зазьзяў ад Айца, ад Цябе прыняўшы цела, у невыказны спосаб нарадзіўся. Праўдзівы Бог, Ён стаўся праўдзівым чалавекам дзеля нас, непадзельны на дзьве асобы, але ў дзьвюх нязьлітных прыродах пазнавальны. Малі Яго, Чыстая і Блаславёная, даць зьмілаваньне душам нашым.

 

Чытаньне кнігі Прыповесьцяў

Памяць праведнага поўная хвалы, і блаславеньне Гасподняе на галаве ягонай. Блаславёны той, хто набыў мудрасьць і знайшоў разуменьне. Лепш набываць мудрасьць, чым золата і срэбра. Яна больш вартасная за каштоўныя каменьні; нішто з таго, што жадаеш, не параўнаецца з ёю. Даўгалецьце ў правай руцэ яе, а ў левай – багацьце і слава. З вуснаў яе цячэ справядлівасьць, закон і міласэрнасьць на языку ў яе.

Паслухайце мяне, дзеткі, бо важнае кажу, з вуснаў маіх выходзяць словы праўды. Шчасьлівы той, хто мяне слухае, штодня ля дзьвярэй маіх чакае, ля парогу варотаў маіх заўсёды стаіць. Бо хто мяне знайшоў, той знайшоў жыцьцё і асягнуў ласку ў Госпада. Клічу вас, людзі: да сыноў людзкіх мой голас. Я – мудрасьць, абачлівасьць блізкая мне, маю глыбокую веду. У мяне рада і помач, мая разважнасьць і сіла. Я люблю тых, якія мяне любяць; хто шукае мяне пільна, той знаходзіць. Прастадушныя, навучайцеся разважнасьці, і вы, неразумныя, набірайцеся розуму. Слухайце, бо я пра важныя рэчы кажу, шчырасьць адчыняе вусны мае. Вусны мае кажуць праўду, усё крывадушнае агіднае вуснам маім. Усе словы мае праўдзівыя, няма нічога няшчырага, крывадушнага ў іх. Усе яны ясныя для тых, хто іх разумее, і праўдзівыя для тых, хто асягнуў мудрасьць. Вярніцеся на шлях мой. Вось я надзялю вас духам маім і навучу вас радам маім. Лагодны язык – дрэва жыцьця, а крывадушны губіць душу. (10:7-8;3:13-16;8:6,34-35, 4, 12, 14, 17, 5-9; 1:23; 15:4)

Чытаньне кнігі Мудрасьці

Калі праведнага хваляць, усе людзі цешацца: памяць яго несьмяротная, бо ён пазнаецца Богам і людзьмі; і да спадобы Богу душа яго. Палюбіце, людзі, мудрасьць – і будзеце жыць, жадайце яе і – навучыцеся. Пачатак яе – любоў і захаваньне закону. Шануйце мудрасьць – і будзеце панаваць. Раскажу вам усё і ня скрыю ад вас тайнаў Божых, бо Ён настаўнік мудрасьці і мудрымі кіруе; у руцэ Ягонай і мы, і нашыя словы, усялякая разважнасьць і ўменьне дзейнічаць. І ўсяму навучыла нас мудрасьць: бо ёсьць у ёй дух разумны і сьвяты, і зьзяньне спрадвечнага сьвятла, і вобраз Божае дабрыні, і яна кіруе прыяцелямі Божымі і прарокамі. Яна прыгажэйшая за сонца і за ўсе сузор'і, у параўнаньні са сьвятлом – яна першая. Яна тых, што дагаджаюць ёй, выбаўляе ад хворасьцяў і настаўляе на праведны шлях; дае ім сьветлы розум і ахоўвае ад тых, што хочуць іх улавіць; і сілу дае ім на подзьвіг. Хай усе зразумеюць, што дабрачыннасьць мацнейшая за ўсё; і ніколі злосьць не пераможа мудрасьці, і злыя не абвінавацяць на судзе праведных. Бо сказалі яны ў сабе, падумаўшы неправедна: "Хадзем, учынім гвалт над праведнікам, не пашкадуем ягонай справядлівасьці і не пасаромеемся сівізны старасьці яго. Будзе нам сіла законам; зробім засаду на праведнага, бо ён нам замінае, супраціўляецца нашым учынкам, закідае нам ламаньне закону, і прыпамінае нам дрэнныя звычаі нашыя. Хваліцца, што ведае Бога, і называе сябе сынам Божым. Ён – асуджэньне нашых намераў, і сам выгляд ягоны нам прыкры, бо жыцьцё ягонае не падобнае да нашага, і шляхі ягоныя адметныя. Лічыць нас за крывадушнікаў, пазьбягае сьцежак нашых, як бруду, і канец праведных лічыць шчасьлівым. Глянем, ці словы яго праўдзівыя, і спраўдзім, што з ім будзе ў канцы. Выпрабуем яго зьнявагаю і мукаю, каб нам пазнаць ягоную лагоднасьць і цярплівасьць, на сьмерць ганебную засудзім яго, бо, паводле слоў ягоных, прыйдзе да яго дапамога".

Так яны думалі – і памыліліся. Злосьць засьляпіла іх. Яны ня ведаюць таемных судоў Божых, не разумеюць, што Ты – Бог адзіны, які маеш уладу над жыцьцём і сьмерцю: Ты Той, хто пацяшае сумных і выбаўляе іх ад усякага зла, шчодры і міласэрны, Ты даеш сьвятым Тваім ласку і супроцьстаіш гордым сілаю Тваёю. (6:17-18,20;7:16,21,26,27,29;2:10-22)

Чытаньне кнігі Мудрасьці

Праведнік, хоць і памрэ перадчасна, будзе ў супакоі. Памёршы, праведнік асуджае жывых нязбожных людзей. Яны бачаць сьмерць праведнага і не разумеюць, што Госпад вырашыў пра яго. Бо Госпад кіне іх, анямелых, стрымгалоў, і страсяне іх да асноваў, і яны зьнікнуць бяз сьледу, і памяць аб іх згіне. Са страхам прыйдуць здаць справу з грахоў сваіх, і іхняя неправеднасьць абвінаваціць іх. Тады праведнік стане з вялікай сьмеласьцю перад тварам тых, што крыўдзілі яго і з пагардаю адносіліся да ягоных учынкаў. Убачыўшы яго, яны ў страху зьбянтэжацца, і здумеюцца з ягонага неспадзяванага збаўленьня. У раскаяньні, з трывогаю ў душы, са стогнам будуць казаць між сабою: "Вось той, які быў для нас, неразумных, прадметам насьмешак і пагарды. Мы ўважалі жыцьцё ягонае за шаленства, а ягоную сьмерць за ганьбу. Як жа ж ён залічаны да сыноў Божых, і ўдзел яго са сьвятымі? Мы зьбіліся з праўдзівае дарогі і сьвятло справядлівасьці не зазьзяла нам, і сонца для нас не ўзышло. Мы насычаліся на сьцежках беззаконьня і загубы, блудзілі па бездарожжы і ў пустыні, а дарогі Божай не пазналі". (4:7,16, 17,19,20;5:1-7)


Ліцьця

(Тон 1). Прыйдзіце ўсе, набожнымі песьнямі ўзьвялічым памяць сьвятамучаніка Язафата, бо ён павысякаў церне нязгоды і насадзіў у душах людзей збавенныя навучаньні, багатыя на плады сьвятасьці.

Ты прапаведаваў Боскае Евангельле сярод уведзеных у зман авечак, і замацаваў навуку сваёй крывёю. Дзеля гэтага ты, сьвятамучаніча Язафаце, узышоў на неба і атрымаў вянец перамогі.

Подзьвігі твае, сьвятамучаніку Язафаце, сталіся ўзыходнымі прыступкамі да Сусьветнай Царквы. І сёньня Ты, блаславёны, захоўваеш яе непашкоджанаю і ў бясьпецы ад варожых сілаў, і яна прапаведуе тваю мужнасьць і праслаўляе цябе.

Слава...

(Тон 5). Радасна сьвяткуе Царква тваю слаўную ўрачыстасьць, сьвятамучаніку Язафаце, і з вераю шануе цябе. Ты ж, пастыру наш, не пераставай яе бласлаўляць і маліцца за ўсіх.

Цяпер...

(Тон 5). Ты, Дзева ўсячыстая – Сьвятыня і Брама, Хорам і Пасад Уладара. Праз Цябе зьявіўся мой Збавіцель, Госпад Хрыстос для тых, што прабывалі ў цемры. Ён, Сонца справядлівасьці, захацеў прасьвятліць створаных рукою сваёю на вобраз свой. Маючы матчыну ласку і давер у Яго, маліся няспынна, Усяслаўная, за збаўленьне душ нашых.

 

Вершапесьні

(Тон 4). Быццам сьветлае сонца, твой дух зазьзяў на царкоўным небасхіле, і сьветласьцю тваіх слоў, багамудрымі навучаньнямі і анёльскім жыцьцём прасьвятліў уведзеныя ў зман душы, і тых, што зблудзілі, накіраваў на праўдзівы шлях і прывёў да еднасьці. Дзеля гэтага радасна спраўляем сьветлую памяць тваю.

Верш. Сьвятары Твае апрануцца ў справядлівасьць, і сьвятыя Твае ў радасьці жыць будуць.

Пераймаючы апосталаў у руплівасьці, ты, сьвятамучаніку Язафаце, удастоіўся іхняй славы. Не збаяўшыся лютых цярпеньняў і мучэньняў, ты мужна прапаведаваў еднасьць веры, за што пацярпеў раны і мукі, і атрымаў ад Віноўніка збаўленьня нашага Хрыста Бога належную ўзнагароду. Малі яго няспынна за ўсіх, якія шануюць памяць тваю.

Верш. Дарагая ў вачох Госпада сьмерць сьвятых Яго.

Як сьвятар, ты дастойна служыў Уладару Хрысту Богу і прыносіў беззаганную ахвяру, а ў канцы ты, сьвятамучаніку Язафаце, прынёс Яму дасканалае цэлапаленьне – самога сябе, пацярпеўшы мужна дзеля Ягонай любові і праліўшы кроў сваю. Як праўдзівы пастыр і пераймальнік Хрыста, ты не пераставаў усклікаць: "Ойча, зьберажы іх усіх у імя Тваё, каб усе былі адно!". Дык і сёньня, блаславёны Язафаце, маліся за зьяднаньне ўсіх цэркваў і за збаўленьне вернай паствы Хрыстовай.

Слава...

(Тон 4). Быццам сонца, зазьзялі добрыя ўчынкі твае на небе і зямлі, Хрыстовы ўгодніку, блаславёны сьвятамучаніку Язафаце. Як добры пастыр і намесьнік Начальніка пастыраў Хрыста Бога нашага, ты верна прапаведаваў нам сапраўдную і беззаганную веру Хрыстовую і за яе паклаў душу тваю. Малі Яго цяпер, блаславёны сьвятаначальніку, у гэтае сьвята тваё за збаўленьне ўсіх, якія з любоўю шануюць памяць мучаніцкай сьмерці тваёй.

Цяпер...

Багародзічны (тон 4). Глянь прыхільна на маленьні слугаў тваіх, Усячыстая, і адхілі ад нас цяжкія напасьці, выбаўляючы нас ад усякага смутку, бо ў Табе адзінай маем пэўную і цьвёрдую абарону і на Тваё заступніцтва спадзяемся. Дык ня дай нам пасаромецца, Уладарка, калі мы зьвяртаемся да Цябе, але адгукніся хутка на просьбы тых, што з вераю ўсклікаюць: "Радуйся, Уладарка, дапамога, радасьць, ахова і збаўленьне душ нашых!"

 

Адпушчальныя трапары

1. Калі ёсьць ліцьця і бласлаўленьне хлябоў:

Трапар сьвятога (тон 4). Ты быў ясным сьветачам, сьвятамучаніку Язафаце: як добры пастыр, ты аддаў душу тваю за авечак тваіх і, прынёсшы сябе, як сьвятую ахвяру за еднасьць усіх, увайшоў у сьвятое сьвятых, дзе цяпер прабываеш у радасьці разам з анёламі. Дык молім цябе, ойча: прасі Пастыра пастыраў Хрыста, каб Ён залічыў нас да тых, што стаяць па правай руцэ Яго, і збавіў душы нашыя. (Двойчы)

Багародзіца Дзева, радуйся, поўная ласкі Марыя, Госпад з Табою, блаславёная Ты між жанчынаў і блаславёны плод улоньня Твайго, бо Ты нарадзіла Збавіцеля душ нашых.

2. Калі няма ліцьці:

Трапар сьвятога (тон 4). Ты быў ясным сьветачам, сьвятамучаніку Язафаце: як добры пастыр, ты аддаў душу тваю за авечак тваіх і, прынёсшы сябе, як сьвятую ахвяру за еднасьць усіх, увайшоў у сьвятое сьвятых, дзе цяпер прабываеш у радасьці разам з анёламі. Дык молім цябе, ойча: прасі Пастыра пастыраў Хрыста, каб Ён залічыў нас да тых, што стаяць па правай руцэ Яго, і збавіў душы нашыя. (Адзін раз)

Слава... цяпер...

Багародзічны нядзельны (тон 4). Тайна, спрадвеку ўкрытая і анёлам няведамая, праз Цябе, Багародзіца, тым, што жывуць на зямлі, сталася яўнаю: Бог прыняў цела ад Цябе, спалучыўшы ў сабе без зьліцьця дзьве прыроды і, пацярпеўшы дзеля нас дабравольна на крыжы, уваскрасіў ім першастворанага і выбавіў ад сьмерці душы нашыя.

Ютрань

Вячэрня - Літургія

Пасьля "Госпад – Бог...":

 

Трапар сьвятога (тон 4). Ты быў ясным сьветачам, сьвятамучаніку Язафаце: як добры пастыр, ты аддаў душу тваю за авечак тваіх і, прынёсшы сябе, як сьвятую ахвяру за еднасьць усіх, увайшоў у сьвятое сьвятых, дзе цяпер прабываеш у радасьці разам з анёламі. Дык молім цябе, ойча: прасі Пастыра пастыраў Хрыста, каб Ён залічыў нас да тых, што стаяць па правай руцэ Яго, і збавіў душы нашыя. (Двойчы)

Слава... цяпер...

Багародзічны нядзельны (тон 4). Тайна, спрадвеку ўкрытая і анёлам няведамая, праз Цябе, Багародзіца, тым, што жывуць на зямлі, сталася яўнаю: Бог прыняў цела ад Цябе, спалучыўшы ў сабе без зьліцьця дзьве прыроды і, пацярпеўшы дзеля нас дабравольна на крыжы, уваскрасіў ім першастворанага і выбавіў ад сьмерці душы нашыя.

 

Сядальная песьня 1 (тон 8). Пакінуўшы ўсё зямное, ты жыў быццам анёл, захаваўшы чысьціню душы і цела, і стаўся ўгоднікам Тройцы Сьвятой. І цяпер, баганосны ойча наш Язафаце, ты аздараўляеш нядужых і адганяеш злых духаў ласкаю Хрыста Бога нашага. Малі Яго даць адпушчэньне грахоў тым, што спраўляюць з любоўю памяць тваю.

Слава... цяпер...

Ты, што нарадзіла нязьменнага Бога, матчынымі малітвамі Тваімі, Блаславёная, умацуй сэрца маё, каб я, зьменены грахом, мог усклікнуць: "Усебеззаганная Багародзіца Марыя, зьмілуйся на статкам Тваім!"

 

Сядальная песьня 2 (тон 4). Ты зрабіў з сэрца твайго ахвярнік і, як сьвятар, прыносіў бяскроўную ахвяру Богу. Пацярпеўшы вялікія мукі ад супраціўнікаў, ты, блаславёны і ўсяхвальны сьвятамучаніку Язафаце, прынёс сябе ў ахвяру за нас Хрысту Богу. Малі цяпер Яго за збаўленьне ўсіх, што з любоўю славяць цябе.

Слава... цяпер...

Пяём хвалу Тваю, Божая Нявеста і Маці Хрыста Бога, і славім Тваё невыказнае сынараджэньне, якім мы вызваліліся ад варожае спакусы і ўсялякіх бедаў. На ўвесь голас клічам: "Уладарка нашая Багародзіца, зьмілуйся над статкам Тваім, адзіная ўсяхвальная!"

 

Паліелей: Хваліце імя Гасподняе...

 

Узьвялічваньне. Узьвялічваем цябе, сьвятамучаніку Хрыстовы Язафаце, і аддаем пашану цярпеньням тваім, якія ты перанёс за зьяднаньне ўсіх.

Верш 1. Пачуйце гэта, усе народы; слухайце, усе жыхары зямлі!

Верш 2. Вусны мае кажуць мудрасьць, разважнасьць – роздум сэрца майго.

Верш 3. Праведнік, як пальма, расьцьвіце, як кедр лібанскі, разрасьцецца.

Верш 4. Шчаслівыя, што жывуць у доме Тваім, на век вякоў будуць хваліць Цябе.

Слава... цяпер...

Алілуя, алілуя, алілуя. Слава Табе, Божа! (Тройчы)


Сядальная песьня (тон 4). Як добры пастыр і мужны вой Хрыстовы, ты перамог гордасьць супраціўнікаў і атрымаў ад Усявышняга, начальніка пастыраў Хрыста Бога нашага, вянок перамогі. Дзеля гэтага славім цябе сёньня як добрага пастыра і пераможнага мучаніка і з вераю сьвяткуем слаўную памяць тваю. Маліся, сьвятамучаніку Хрыстовы, Божы пакутніку Язафаце, каб нам збавіцца ад усякіх варожых напасьцяў.

Слава... цяпер...

Ідзі хутка перад намі, Чыстая Дзева Маці! Адгані ад нас ворагаў, што зьневажаюць Цябе. Скрышы ману ілжывых настаўнікаў і прымусі іх змоўкнуць сілаю Тваёю, каб яны зразумелі што Ты – Маці Божая, і малітвамі Тваімі збаўляеш грамаду верных.

 

Узыходная песьня: першы нядзельны антыфан 4 тону.


Пракімен. Дарагая ў вачох Госпада сьмерць святых Яго.

Верш. Што дам Госпаду за ўсё, што Ён даў мне?

 

Чытаньне сьвятога Евангельля паводле Яна

Сказаў Госпад да гэбрэяў, якія прыйшлі да Яго: "Сапраўды, сапраўды кажу вам: хто не ўваходзіць праз дзьверы, а пералазіць з другога месца, той злодзей і разбойнік; а хто ўваходзіць праз дзьверы, той пастыр авечкам. Яму брамнік адчыняе, і авечкі чуюць ягоны голас, і ён кліча сваіх авечак па імёнах і выводзіць іх. Калі ўсіх выведзе, ідзе наперадзе іх, і авечкі ідуць усьлед за ім, бо ведаюць ягоны голас. За чужым жа ня пойдуць, але будуць уцякаць ад яго, бо ня ведаюць ягонага голасу". Гэтую прыповесьць сказаў ім Ісус; яны ж не зразумелі сэнсу таго, што Ён ім казаў. Зноў сказаў ім Ісус: "Сапраўды, сапраўды кажу вам: Я – дзьверы авечкам. Усе, колькі іх не прыходзіла (раней), – злодзеі і разбойнікі, і авечкі не паслухалі іх. Я – дзьверы: хто ўвойдзе праз Мяне, будзе збаўлены; увойдзе, і выйдзе, і знойдзе пашу". (10:1-7)


Пасьля Пс 50:

Слава…

Малітвамі сьвятамучаніка Язафата, Міласэрны, ачысьці мноства правінаў нашых.

Цяпер…

Малітвамі Багародзіцы, Міласэрны, ачысьці мноства правінаў нашых.

Зьмілуйся нада мною, Божа…

(Тон 6). Сьвятамучаніку Язафаце, ты, як сапраўдны сьвятар, да канца жыцьця адпраўляў невыказныя тайны Хрыстовыя. Уканцы ты прынёс сябе Богу, як ахвяру прыемную і духмяную. Цяпер, маючы давер у Яго, маліся няспынна за тых, што спраўляюць пачэсную памяць тваю і шануюць цябе, каб выбавіцца пастве тваёй і ўсяму сьвету ад усякіх бедаў і цяжкасьцяў.

Канон

(Тон 2)

Песьня 1. Ірмас. Хадзіце, людзі, запяем песьню Хрысту Богу, які разьдзяліў мора і правёў народ свой, які Ён вызваліў з няволі ягіпскай, бо Ён праславіўся.

Прыпеў. Сьвяты ойча Язафаце, малі Бога за нас.

Духоўнае Сонца-Хрыстос явіў цябе зоркаю, што сьвеціць боскім зьзяньнем на скляпеньні Ягонае Царквы, бо ты прасьвятліў ўвесь сьвет цярпеньнямі тваімі.

Ад юнацтва ты, Язафаце, ахвяраваў сябе Богу, боскімі дабрадзейнасьцямі прасьвятліўшы душу тваю, і зазьзяў на ўвесь сьвет цярпеньнямі тваімі дзеля зьяднаньня ўсіх.

Ты, сьвятамучаніку, зазьзяў ясна ў Хрыстовай царкве падвойным зьзяньнем; дзеля гэтага Дабрачынца ўсіх узнагародзіў цябе падвойным вянцом.

Слава... цяпер...

Багародзічны. Славім Цябе, Усячыстая Багародзіца, што невыказна нарадзіла ў целе спрадвечнага Бога-Слова.

Катавасія. Адчыню вусны мае, і напоўняцца Духам; слова скажу ў гонар Уладаркі Маці, і стану сьвяткаваць сьветлую ўрачыстасьць і славіць радасна ў песьнях цуды Яе.

 

Песьня 3. Ірмас. Ты ўмацаваў мяне на камені веры, і я ўзьняў голас супраць ворагаў маіх; мой дух усьцешыўся, і я запяяў: "Ніхто не сьвяты, апроч Бога нашага, і ніхто ня праведны, апроч Цябе, Госпадзе".

Сьвятамучаніку Язафаце, ты, як сьвятар, прыносіў чыстую бяскроўную ахвяру, а ў канцы аддаў сябе на бязьвінную сьмерць, як ахвяру за еднасьць усіх.

Пераймаючы Хрыста, ты аддаў душу сваю за зьяднаньне ўсіх, сьвятамучаніку Язафаце, і разбурыў сьцяну нязгоды і разьдзяленьня.

Маючы мудрасьць Божую заўжды ў сэрцы тваім, ты, блаславёны Язафаце, разбурыў мудраваньні тых, што сеялі разлад і разьдзел, і перамог іхнія напады.

Багародзічны. Памажы нам малітвамі Тваімі, Усячыстая, баронячы нас ад засадаў лютых ворагаў.

Катавасія. У боскай славе Тваёй, Багародзіца, жывая і невычэрпная Крыніца, умацуй аднадушны хор песьняроў Тваіх і зрабі іх дастойнымі вянцоў славы.

 

Сядальная песьня (тон 1). Ты, сьвятамучаніку Язафаце, зьнішчыў спакусу тых, што сеялі нязгоду і разлад, да еднасьці веры ўсіх клікаў і сьвет прасьвятліў. Дзеля гэтага мы славім цябе як мучаніка-сьцяганосца, стоўп царкоўны і сапраўднага пастыра. Маліся няспынна Хрысту за збаўленьне нас усіх.

Слава... цяпер...

Чыстая і Беззаганная Дзева, што нарадзіла ў часе спрадвечнага Сына і Бога-Слова, разам са сьвятымі пачэснымі апосталамі, мучанікамі, прарокамі і ўсімі сьвятымі малі Яго дараваць нам ачышчэньне грахоў і веліч зьмілаваньня.

 

Песьня 4. Ірмас. Я пачуў, Хрысьце, вестку аб прыйсьці Тваім, – як Ты бяз семя быў зачаты ва ўлоньні Дзевы, – і ўсклікнуў: "Слава сіле Тваёй, Госпадзе!"

Накіроўваючы статак Хрыстовы да сьвятла еднасьці, ты, сьвятамучаніку Язафаце, разагнаў цемру разладу, і пацярпеў дзеля зьяднаньня ўсіх, прыняў мучаніцкі вянец, усклікаючы: "Слава сіле Тваёй, Госпадзе!"

У табе, блаславёны сьвятамучаніку Язафаце, зазьзяла незаходнае сьвятло тройчы сьвятое Боскасьці і зрабіла цябе зьмяшчальнікам боскіх дараваньняў, і ты ўсклікнуў: "Слава сіле Тваёй, Госпадзе!"

Ідучы па дарозе дабрадзейнасьцяў, ты, блаславёны Язафаце, дайшоў да нябеснага жыльля, упрыгожаны памазаньнем сьвятарства і зьзяючы крывёю мучэньняў.

Багародзічны. Прасьвятлі, Усячыстая, пацямнелую душу маю сьвятлом Тваім, бо Ты нарадзіла Сьвятло незаходнае.

Катавасія. Хрыстос, Бог спрадвечны, што сядзіць у славе на боскім пасадзе, прыходзіць на хуткай хмары і нятленнай рукою збаўляе тых, што клічуць: "Слава, Хрысьце, сіле Тваёй!"

 

Песьня 5. Ірмас. Сьветладаўча і Творча вякоў, Госпадзе, прасьвятлі нас сьвятлом Тваіх прыказаньняў, бо апроч Цябе іншага Бога ня знаем.

"Бог – маё сьвятло і крыніца розуму!" – Язафат усклікнуў, не збаяўшыся пагрозаў тых, што сеялі разлад і нязгоду. Дзеля гэтага ён быў забіты, і сёньня ў недасяжным сьвятле радуецца разам з Госпадам.

Багацьце, і непрамінальную славу, і нятленнае жыцьцё, Хрыстос, сапраўдная Мудрасьць, дараваў табе, сьвятамучаніку Язафаце, бо Ты палюбіў Яго больш за ўсё.

Ад сецяў, якія хацелі злавіць цябе, ты ўцёк да жыльля нябеснага і быў далучаны да хораў мучанікаў. Не забывай нас, што ў еднасьці веры з любоўю спраўляем ўрачыста памяць тваю, блаславёны Язафаце.

Багародзічны. Суцішы несуцішную буру маіх пажаданьняў, Багародзіца, што нарадзіла Бога і Госпада.

Катавасія. Усё стварэньне сумелася, убачыўшы боскую славу Тваю: Ты, Дзева, што мужа ня знала, мела ва ўлоньні Бога ўсіх і нарадзіла спрадвечнага Сына, які дае супакой усім, што славяць Цябе.

 

Песьня 6. Ірмас. З бездані грахоў маіх клічу неспасьціглую глыбіню міласэрнасьці Тваёй: "Ад тленнасьці, Божа, уздымі мяне!"

Бяздумныя людзі, што сеялі разлад, укінулі ў Дзьвіну цела тваё. Але вогненны слуп, што зьявіўся на небе, паказаў месца, дзе яно было, людзям, што палюбілі еднасьць. І яны з радасьцю выцягнулі яго, а Бог суправаджаў іхнія дзеяньні многімі знакамі і цудамі.

Прыйдзіце, ўсе зьяднаныя, каб урачыста ўсхваліць гусьлі Духа, трубу, што голасна прапаведуе Боскую еднасьць царкоўную, язык багаслоўскі, Полацкага сьвятаначальніка, блаславёнага Язафата.

Сьвятамучаніку Язафаце, ты – настаўнік еднасьці, крыніца аздараўленьняў, нябесны грамадзянін і ўмацаваньне Царквы

Багародзічны. Ты, Багародзіца, – Божая Сьвятыня і Ківот, Хорам адухоўлены, і Брама нябесная.

Катавасія. На гэтую боскую і слаўную ўрачыстасьць Божай Маці прыйдзіце, усе багамудрыя, пляскайце ў далоні і слаўце Таго, хто нарадзіўся ад Яе.

 

Кандак (тон 2). Ад дзяцінства ты быў прасьветлены зьзяньнем, што струменіла ад укрыжаванага Хрыста. У манаскім стане тваё жыцьцё было падобным да анёльскага; як пастыр ты быў прыкладам дабрадзейнасьцяў і набожнасьці, ясна і адкрыта прапаведуючы еднасьць. Мучаніцкай тваёй крывёю ты суцішыў сэрцы, распаленыя разьдзелам. За гэта Хрыстос вянчаў цябе пераможным вянцом, а мы славім цябе, усклікаючы: "Радуйся, непахісны стоўпе еднасьці!"

Ікас. Ты, блаславёны, жыў на зямлі, як анёл у целе, абвяшчаючы невымоўныя тайны Божыя, і натхніў нас клікаць: "Радуйся, бо дзякуючы табе хмара прыхільнікаў разьдзелу пацямнела, і зазьзяла сьвятло для тых, што шукаюць еднасьці. Радуйся, анёле нястворанага Боства. Радуйся, бо ты выкрыў бязглуздасьць зладумных. Радуйся ты, што добра казаў пра славу Божую. Радуйся, ліхтару, што адлюстроўвае Сонца. Радуйся, чаша, поўная Боскага пітва. Радуйся, бо ты атрымаў вянец мучаніка і цяпер прабываеш у прысутнасьці Тройцы сьвятой і цешышся з анёламі. Радуйся, бо праз цябе праўда зазьзяла. Радуйся, непахісны стоўпе еднасьці.

 

Песьня 7. Ірмас. Ты, Госпадзе, некалі печ распаленую пагасіў і юнакоў, што былі там, духоўнай расою асьвяжыў. Блаславёны Ты, Божа айцоў нашых!

Ты, усяслаўны, пагасіў кроплямі крыві тваёй паганую печ разьдзелу, і пасяліўся ля водаў жыцьця, усклікаючы: "Блаславёны Бог айцоў нашых!"

Меч і стрэлы зласлоўных ты, сьвятамучаніку, скрышыў і, быццам павуціну, бяздумную гордасьць прыхільнікаў разьдзелу разарваў, усклікаючы: "Блаславёны Бог айцоў нашых!"

Словамі і навучаньнямі тваімі ты, Язафаце слаўны, умацаваў адзіную веру, суняў злосьць разьдзелу, перамог праціўнікаў еднасьці і моц бяздумных.

Багародзічны. Ты, Дзева ўсеблаславёная, прарасьціла жэзл з кораня Ясеевага, што зацьвіў кветкаю збаўленьня для тых, што з вераю ўсклікаюць: "Блаславёны Ты, Божа айцоў нашых!"

Катавасія. Мужныя і багамудрыя юнакі, не захацеўшы служыць стварэньню замест Творцы, вогненнае выпрабаваньне за нішто палічыўшы, радасна сьпявалі: "Усяхвальны Госпад і Бог айцоў, блаславёны Ты".

 

Песьня 8. Ірмас. Некалі печ у Бабілёне выконвала розныя Божыя загады: паліла нязбожных хальдэяў, і давала прахалоду верным, якія пяялі: "Усе творы Гасподнія, блаславіце Госпада!"

Поўная хвалы памяць твая, багалюбны, бо, натхнёны Богам, ты навучыўся разуменьню будучыні, пакаштаваў цярпеньняў і быў узьнесены да вышыняў. Душу тваю анёлы занесьлі да неба, сьпяваючы радасна Творцу: "Усе творы Гасподнія, блаславіце Госпада!"

Ты стаў перад пасадам Усемагутнага, роўны ўсім багасловам і падобны норавам да іх, блаславёны Язафаце, Полацкі сьвятаначальніку і нястомны змагару за Царкоўную еднасьць, якую ты замацаваў пячацьцю крыві тваёй на ўсе вякі.

Яўна перамагаецца збор прыхільнікаў разьдзяленьня тваімі мудрымі словамі, сьвятамучаніку Язафаце, і, быццам дым, зьнікае іхняе бездумства перад тваім багаслоўскім навучаньнем.

Багародзічны. Ты, Дзева, надпрыродна нарадзіла Творцу і Збавіцеля, Бога-Слова, якога мы ўзьвялічваем праз усе вякі.

Катавасія. Народжаны ад Багародзіцы набожных юнакоў у печы выбавіў; тады вобразна, а цяпер дзейсна натхняе Ён увесь сьвет пяяць: "Слаўце, усе стварэньні, Госпада і ўзьвялічвайце Яго на ўсе вякі".

 

Песьня 9. Ірмас. Ад Бога Бога-Слова, што ў невыказнай мудрасьці прыйшло абнавіць Адама, – які нізка ўпаў, пакаштаваўшы тленнае атруты, – і дзеля нас прыняло цела ад Сьвятое Дзевы, у песьнях адзінадушна ўзьвялічым.

Ты, слаўны, быў поўны найбольшай мудрасьці, і сьвет прасьвятліў прапаведаваньнем еднасьці, пасеяў Божы страх і нарадзіў слова Духа. Праз гэта ты стаўся сьвятыняю Сьвятое Тройцы. Дзеля гэтага славім цябе.

Узброіўшыся ў любоў і надзею, і апрануўшыся ў веру, ты разьбіў варожыя подступы і хітрасьці. Цяпер, атрымаўшы вянец перамогі, ты прабываеш разам з хорамі анёлаў і сьвятых перад пасадам Уладара ўсіх.

Маючы доступ да Бога, заступайся, блаславёны сьвятамучаніку Язафаце, за тых, што з радасьцю спраўляюць тваё сьвята і аддаюць пашану тваім цярпеньням. Захавай нас ад закалотаў і ад усякіх напасьцяў і бедаў.

Багародзічны. Малітвамі Багародзіцы, Хрысьце, дай перамогу Царкве Тваёй над тымі, што супраціўляюцца ёй, і захавай яе ў супакоі, каб нам заўсёды славіць Цябе.

Катавасія. Усе народжаныя на зямлі хай усьцешацца, прасьветленыя Духам. Хай сьвяткуюць бесьцялесныя анельскія хоры і ўшануюць урачыстасьць Божае Маці, і хай пяюць: "Радуйся, усеблаславёная Багародзіца, чыстая заўсёды Дзева!"

 

Экзапастыляр (сьвяцільнік). Галаву тваю бязьлітасна расьсеклі, але Хрыстос Бог вянчаў цябе пераможным вянцом у небе, блаславёны сьвятаначальніку, сусьветны сьветачу, пастыраў краса, слава мучанікаў і ўсіх сьвятых пахвала.

Слава... цяпер...

Вопратку, атрыманую ў хросьце, я апаганіў грэшнымі пажаданьнямі, і цяпер, няшчасны, разважаю са страхам пра апошні Суд. Беззаганная Дзева, заступіся за мяне ў той час і выбаў мяне ад страшных пакутаў.

 

Пахвальныя псалмы

(Тон 6). Сьвяты ойча Язафаце, ад юнацтва ты аддаў сябе цалкам Хрысту Ўладару, адмовіўшыся ад сьвецкае любові. Ты стаўся ўзорным манахам, жыльлём Боскага Духа, захаваўшы чысьціню духоўную і цялесную, і жыў на зямлі, быццам анёл, у паслушэнстве і ўбостве, у любові Бога і бліжняга, у малітвах і нядрэмнасьці. Ты быў прыкладам для ўсіх манахаў, люстрам усякай дабрадзейнасьці, узьнёсшы розум да нябесных рэчаў, каб пабачыць невыказную дабрыню Хрыста Ўладара, якога ты палюбіў усім сэрцам тваім. Умацаваны Ягонай сілаю, ты перацярпеў многія беды і мукі, і цяпер молішся няспынна за душы нашыя. (Двойчы)

На біскупскім пасадзе ты, блаславёны, упрыгожыў сябе ўсякімі дабрадзейнасьцямі, навукаю і ўчынкамі. Імкнучыся да збаўленьня праз пакаяньне, ты ўзброіў сябе малітваю і чысьцінёю, пастом і нядрэмнасьцю. Як Хрыстос перад цярпеньнямі і крыжовай сьмерцю, прыпаўшы да зямлі, маліўся, так і ты, сьвятамучаніку Язафаце, малітваю рыхтаваў сябе да мучаніцтва. І, як Хрыстос, ты выйшаў насустрач свайму мучаніцкаму подзьвігу і сьмерці за сьвятую еднасьць. Маліся цяпер за душы нашыя.

Як кажа Давід у псалмах, людзі злыя, ворагі твае, поўныя нянавісьці, накінуліся на цябе. Яны ўзьнялі галовы свае супроць цябе, блаславёны Язафаце, і сказалі: "Хадзем, зьнішчым яго з народу, і ніхто ня будзе памятаць ягонага імя." Так яны аднадушна змовіліся. Дужыя напалі на цябе і расьсеклі тваю пачэсную галаву, білі цябе неміласэрна і цягнулі праз увесь горад. Назьдзекаваўшыся, яны прывязалі цяжкі камень да шыі і ног, і кінулі цябе з кручы ў раку. Славім тваю мужнасьць і вытрываласьць, шматпакутны Язафаце, за якую ты атрымаў несьмяротны вянец.

Слава...

Ад раньніх гадоў ты, блаславёны Язафаце, палюбіў Хрыста Бога, і дзеля Яго пакінуў сьвет і ўсе ягоныя прынады. Ты правёў усе дні жыцьця твайго па-евангельску – у служэньні, чысьціні і ўбостве, – пераймаючы Таго, хто дзеля нас стаўся ўбогім. Як манах, Ты дагадзіў Яму, і, як добры пастыр, мужна прыгатаваў сябе да мукаў і цярпліва пераносіў шмат нягодаў за еднасьць Божае Царквы. За гэта Ты ўдастоіўся пераможнага вянка ад Хрыста Бога нашага. Дык малі Яго цяпер, блаславёны, каб тых, што з любоўю шануюць памяць тваю, Ён вызваліў ад усіх бачных і нябачных ворагаў, ад пажаданьняў і спакусаў нячыстага, і ад будучага суду, і збавіў душы нашыя.

Цяпер...

Багародзіца, Ты – сапраўдная вінаградная лаза, што ўзрасьціла нам плод жыцьця. Просім Цябе, Уладарка: разам са сьвятымі апосталамі маліся за збаўленьне душ нашых.

 

Пасьля Вялікага ўслаўленьня:

Трапар сьвятога (тон 4). Ты быў ясным сьветачам, сьвятамучаніку Язафаце: як добры пастыр, ты аддаў душу тваю за авечак тваіх і, прынёсшы сябе, як сьвятую ахвяру за еднасьць усіх, увайшоў у сьвятое сьвятых, дзе цяпер прабываеш у радасьці разам з анёламі. Дык молім цябе, ойча: прасі Пастыра пастыраў Хрыста, каб Ён залічыў нас да тых, што стаяць па правай руцэ Яго, і збавіў душы нашыя.

Слава... цяпер...

Багародзічны нядзельны (тон 4). Тайна, спрадвеку ўкрытая і анёлам няведамая, праз Цябе, Багародзіца, тым, што жывуць на зямлі, сталася яўнаю: Бог прыняў цела ад Цябе, спалучыўшы ў сабе без зьліцьця дзьве прыроды і, пацярпеўшы дзеля нас дабравольна на крыжы, уваскрасіў ім першастворанага і выбавіў ад сьмерці душы нашыя.

І звычайнае заканчэньне сьвяточнай ютрані.

Літургія

Вячэрня - Ютрань

 

Трапары

Трапар (тон 4). Ты быў ясным сьветачам, сьвятамучаніку Язафаце: як добры пастыр, ты аддаў душу тваю за авечак тваіх і, прынёсшы сябе, як сьвятую ахвяру за еднасьць усіх, увайшоў у сьвятое сьвятых, дзе цяпер прабываеш у радасьці разам з анёламі. Дык молім цябе, ойча: прасі Пастыра пастыраў Хрыста, каб Ён залічыў нас да тых, што стаяць па правай руцэ Яго, і збавіў душы нашыя.

Кандак (тон 2). Ад дзяцінства ты быў прасьветлены зьзяньнем, што струменіла ад укрыжаванага Хрыста. У манаскім стане тваё жыцьцё было падобным да анельскага; як пастыр ты быў прыкладам дабрадзейнасьцяў і набожнасьці, ясна і адкрыта прапаведуючы еднасьць. Мучаніцкай тваёй крывёю ты суцішыў сэрцы, распаленыя разьдзелам. За гэта Хрыстос вянчаў цябе пераможным вянцом, а мы славім цябе, усклікаючы: "Радуйся, непахісны стоўпе еднасьці!"

Іншы кандак (тон 4). Бог, які даў сілу непераможную табе, Язафаце ойча наш, упрыгожыў Царкву пурпураю крыві тваёй. Захавай у супакоі і бясьпецы горад твой Полацак і ўсю краіну нашую, і будзь нам умацаваньнем і непахіснай абаронаю ад усіх варожых напасьцяў.

 

Пракімен (Пс 115:6,3). Дарагая ў вачох Госпада сьмерць сьвятых Яго.

Верш. Чым адплачу Госпаду за ўсе дабрадзействы Яго?

 

Чытаньне лісту сьвятога Апостала Паўла да Гэбрэяў

Браты, маючы вялікага Першасьвятара, які прайшоў праз неба, Ісуса, Сына Божага, будзем трываць моцна ў вызнаньні веры. Бо маем не такога першасьвятара, які б ня мог спагадаць нашым слабасьцям, але дасьведчанага ва ўсім, падобна як і мы, апроч граху. Дык прыблізімся даверліва да пасаду ласкі, каб атрымаць міласэрнасьць і знайсьці ласку на своечасовую дапамогу.

Бо кожны першасьвятар, узяты з людзкога асяродку, бывае ўстаноўлены для людзей у справах Божых, каб прыносіў дары і ахвяры за грахі. Ён можа спагадаць тым, што ня ведаюць і блудзяць, бо сам таксама падуладны слабасьцям. Таму ён павінен прыносіць ахвяры за грахі як за народ, так і за самога сябе. І ніхто не бярэ сам на сябе гэтае годнасьці, толькі той, каго Бог паклікаў, як Аарона. У падобны спосаб Хрыстос не сам сабе прысвоіў славу быць першасьвятаром, але (зрабіў гэта) Той, хто сказаў Яму: "Ты Сын Мой, Я сёньня Цябе нарадзіў"; як і ў іншым месцы: "Ты сьвятар давеку паводле чыну Мальхісадэка". (4:14-5:6)


Алілуя (Пс 131:9,13). Сьвятары Твае, Госпадзе, апрануцца ў справядлівасьць, і сьвятыя Твае ў радасьці жыць будуць.

Верш. Госпад выбраў сабе Сыён, захацеў яго мець жыльлём сабе.

 

Чытаньне сьвятога Евангельля паводле Яна

Сказаў Госпад да гэбрэяў, якія прыйшлі да Яго: "Я – дзьверы: хто ўвойдзе праз Мяне, будзе збаўлены; увойдзе, і выйдзе, і знойдзе пашу. Злодзей прыходзіць, толькі каб украсьці, і забіць, і загубіць. Я прыйшоў, каб вы мелі жыцьцё, і мелі яго ўдосталь. Я – Добры Пастыр. Добры пастыр жыцьцё сваё кладзе за авечкі свае. А найміт, не пастыр, той, каму авечкі не свае, бачыць, як прыходзіць воўк, і пакідае авечак і ўцякае, а воўк хапае іх і разганяе; (а найміт уцякае), бо ён найміт і ня дбае пра авечак. Я – Добры Пастыр, і ведаю Маіх, і Мае ведаюць Мяне. Як ведае Мяне Айцец, і Я ведаю Айца, і сваё жыцьцё кладу за авечкі. Маю і іншыя авечкі, што ня з гэтага двара, і тых Мне трэба прывесьці, каб пачулі голас Мой. І будзе адна аўчарня і адзін Пастыр". (10:9-16)


Прычасьнік. Памяць праведнага жыць будзе вечна, благое весткі ён не збаіцца. Алілуя, алілуя, алілуя.


Вярнуцца назад